Noctes Gallicanae
Épigraphie latine

Épitaphes : morts violentes

 

1

 

D M S

MEMORIAE DORIDIS

INFELICISSIMAE QVAE INCREDI

BILI SVBITANEA VI IGNIS DEPERIT

[.]NNOS AETATIS VII DIEB XXII

FECIT LICINIA HEDONE

[..]RONA O T B Q T T L S

Dis Manibus sacrum. Memoriae Doridis infelicissimae quae incredibili subitanea vi ignis deperiit, annos aetatis VII diebus XXII. Fecit Licinia Hedone, patrona. Ossa tua bene quiescant. Tibi terra levis sit.

AE 1988, 117

Consacré aux dieux mânes. A la mémoire de la si malheureuse Doris, qui a péri dans un incendie soudain d’une incroyable violence. Elle a vécu sept ans et vingt-deux jours. Stèle élevée par sa patronne Licinia Hédoné. Que tes os reposent bien. Que la terre te soit légère.

 


2

 

[. . .]VRRIVS PP L ZETVS
[..]CENTINVS MERCATOR

[..]PVRARIVS HIC SITVS EST

[. . .] CONSISTE ET CASVS HOMINVM COGITA

ANNORVM NATV XXXV ARBITROR FVISSEM

[..] PLVRIMI FVI ET FLOREBAM MAXVME

[. . .]CIDI LONGE AB DOMO ET MEIS AMANTIB[.]

P MVRRIVS PP L EROS

[..]LIBERTVS ET SOCIVS VIVVS

HOC MONVMENTVM FECIT OSSAQVE [..]STVLIT PLACENTIAM

P Murrius Publiorum libertus Zetus, Placentinus, mercator purpurarius, hic situs est. Viator, consiste et casus hominum cogita ! Annorum natus XXXV arbitror fuissem, quom plurimi fui et florebam maxume, et cecidi longe ab domo et meis amantibus. P Murrius Publiorum libertus Eros, conlibertus et socius vivus, hoc monumentum fecit ossaque transtulit Placentiam.

AE 1972, 74

Publius Murrius Zetus, affranchi des deux Publius, de Plaisance, marchand de pourpre, repose ici. Voyageur, arrête tes pas et médite sur le malheur des hommes. J’avais atteint, je crois, l’âge de 35 ans, j’étais un homme de très grande importance et j’étais on ne peut plus florissant, et je suis tombé loin de chez moi et de ceux qui m’aimaient. Publius Murrius Eros, affranchi des deux Publius, son co-affranchi et compagnon survivant a fait élever cette stèle et a rapporté ses ossement à Plaisance.

 


3

 

..]O

[. . .]IM MATER

[. . .]IMO QVI MIHI FLORE

PERIT PERCVSSVS CORNV BVBVS

DVM PABVLA PONIT

AD QVEM DVM CVRRO DVM MISER ANTE PERIT

INFELIXS GENETRIX DITI TRIA FVNERA DVXSI

LVGEBAM NATAS CVM MIHI NATVS OBIT

QVOD SVPEREST MATRI SALTEM CONCEDITE

MANES

VT SINT QVI VOLTVS POST MEA FATA PREMANT

M OCTAVI PVLLI

F RVFI

Filio infelicissima mater aetatis primo. Qui mihi florebat. Periit percussus cornu bubus, dum pabula ponit. Ad quem dum curro, dum miser ante periit. Infelix genetrix Diti tria funera duxi : lugebam natas cum mihi natus obiit. Quod superest matri, saltem concedite, Manes, ut sint qui voltus post mea fata premant, Marci Octavi, Pulli filii, Rufi.

AE 1922, 48.

A son fils, un mère infortunée, à son fils aîné. Lui qui resplendissait pour mon bonheur. Il a péri frappé par la corne, par les bœufs, en leur donnant leur fourrage. Le temps que je me précipite vers lui, le malheureux était mort avant. Mère éprouvée par le sort, j’ai conduit vers Pluton trois enterrements : je pleurais mes filles lorsque mon garçon est décédé. Ce qui survit à une mère, accordez-moi au moins ça, dieux Mânes, afin qu’il y ait quelqu’un pour fermer les yeux, après ma mort, de Marcus Octavius Rufus, fils de Pullus.

 

 


4

 

L ATILIO L L

SATVRNINO

ANNOR XL DOMO

FL SCARBANTIA INTERFECTA LATRONIBVS INRTVSIS

ATILIVS TERTIVS FRATER

STATIVS ONESIMVS

AMICO

LOC GRATVIT DAT AB

CLODIA TERTIA

Lucio Atilio, Lucii liberto, Saturnino, annorum XL. Domo Flavia Scarbantia interfecta latronibus inrtusis (=intrusis), Atilius Tertius frater, Statius Onesimus. Amico locum gratuitum datum ab Clodia Tertia.

AE 1903, 0203

À Lucius Atilius Saturninus, affranchi de Lucius, âgé de quarante ans. Son frère Atilius Tertius et Statius Onesimus lui ont élevé ce tombeau quand la famille Flavia Scarbantia a été tuée par une attaque de brigands. Le terrain a été donné gratuitement par Clodia Tertia pour son ami.

 


5

 

D M

EVHELPISTI LIB QVI ET

MANES VIXIT ANNIS XXVII

MENS IIII DIEB XI FLOREN

TES ANNOS MORS SVBITA

ERIPVIT ANIMA INNO

CENTISSIMA QVEM

MEDICI SECARVNT

ET OCCIDERVNT

P AELIVS AVG LIB PECVLIARIS ALVMNO SVO

Dis Manibus Euhelpisti liberti qui et  Manes. Vixit annis XXVII, mensibus IIII, diebus XI. Florentes annos mors subita eripuit anima innocentissima. Quem medici secarunt et occiderunt. Publius Aelius Augusti libertus Peculiaris alumno suo.

AE 1911, 0191

Aux dieux mânes de Euhelpistus, dit Manes, affranchi. Il a vécu 27 ans, 4 mois et 11 jours. Une mort imprévue a arraché à ses belles années cette âme si pure. Lui que les médecins ont amputé et tué. Publius Aelius Peculiaris, affranchi impérial à son élève.

 


6

 

]XII

Delphin[Vs]

]t occid[it ves]

peri t[empes]

tas [ 

XII Delphinus ... t occidit vesperi tempestas

AE 1929, 0150

12 (ans ?), Delphinus ... un orage de soirée l’a tué.

 


7

 

..... LATRO C PETRONI C ...

SER ANNORVM XII A VIPERA

PERCVSSVS SEPTVMO DIE PERIT

MODESTVS FRATER PHILARGVRVS

CONSERVOS POSVERVNT

ILS, 8521, à Pérouse

Latro, esclave de Gaius Petronius C…, âgé de 12 ans, mort au bout de six jours d’une morsure de vipère. Son frère Modestus et son compagnon d’esclavage Philargurus ont élevé cette stèle.

 


8

 

DAPHNVS ET

CHRYSEIS

LACONIS LIBERTI

FORTVNATO SVO V A VIII

BALNEO MARTIS PISCINA

PERIT

ILS, 8518, à Rome

Daphnus et Chryseis, affranchis de Lacon, à leur très cher Fortunatus qui a vécu 8 ans. Il est mort au bain de Mars, dans la piscine.

 


9

 

D D

INFELICISSIMIS INFANTIBVS

HILARIONI ET REVOCATE FRATRIBVS

QVI VIXERVNT PVELLA AN

P M VIII PVE AN P M IIII QVI IN SE IN

MARE PERIERVNT MAXIMVS PATER POS

ILS, 8517, dans l’île de Brattia en Dalmatie

Consacré à de très infortunés enfants, Hilarion et Revocata, frère et sœur, qui vécurent la fillette environ 8 ans et le garçon environ 4 ans et qui se sont noyés dans la mer. Leur père Maximus leur a fait élever cette stèle.

 

 

 


Epigraphie : sommaire